Τα εθνικά συστήματα Υγείας σε παγκόσμια κλίμακα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις όπως αυτές απορρέουν μέσα από την ιδιοτυπία της υγείας ως δημόσιο και κοινωνικό αγαθό. Το φάσμα αναγκών στη παροχή φροντίδας υγείας και οι οικονομικές δυσχέρειες περιορίζουν τη δυνατότητα των υπηρεσιών να ενισχύσουν τις δομές και το ανθρώπινο δυναμικό. Υπάρχει παγκόσμια κρίση σε ό,τι αφορά στην έλλειψη νοσηλευτών. Υπάρχουν περιβάλλοντα εργασίας που υποστηρίζουν την τελειότητα και έχουν τη δύναμη να προσελκύουν και να διατηρούν επαρκή αριθμό νοσηλευτών. Χαρακτηρίζονται με τον όρο «Υποστηρικτικά Περιβάλλοντα Εργασίας».
Το ΔΣΝ (ICN) έχει επιλέξει ως θέμα της Διεθνούς Ημέρας Νοσηλευτών για το 2007 το σύνθημα : «Υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον: Ποιοτικοί χώροι εργασίας = Ποιοτική φροντίδα ασθενή»
Ο Νοσηλευτής και το Περιβάλλον Εργασίας
Οι προβληματισμοί που προκύπτουν κατά την εξέταση του Υποστηρικτικού Περιβάλλοντος Εργασίας είναι:
Η επαγγελματική ταυτότητα των νοσηλευτών και Τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος εργασίας.
Επαγγελματική Ταυτότητα Νοσηλευτών
Ανεξάρτητα από τις πρακτικές, τον τρόπο εργασίας και τη χώρα προέλευσης, οι νοσηλευτές διαθέτουν ένα κοινό βασικό χαρακτηριστικό: αποτελούν επαγγελματίες δεσμευμένους να λειτουργούν βασισμένοι στη φιλοσοφία της ολιστικής προσέγγισης για την εξατομικευμένη παροχή φροντίδας υγείας.
Ως επαγγελματίες οι νοσηλευτές έχουν ανάγκη από ένα περιβάλλον εργασίας το οποίο θα αναγνωρίζει την κοινωνική και υγειονομική πλευρά του έργου τους καθώς επίσης και το πεδίο δράσης, όπως αυτό καθορίζεται από τη ρυθμιστική νομοθεσία της χώρας (Rowell 2003).
Χαρακτηριστικά των υποστηρικτικών εργασιακών χώρων
Το μοντέλο Kristensen (1999) για την κοινωνική και ψυχολογική ευημερία συνδυάζει έξι παράγοντες άγχους, τους οποίους συσχετίζει τόσο με το άτομο όσο και με τον οργανισμό.

Ιστοσελίδα και Περιεχόμενο © 2017 ΠΑΣΥΝΜ.

Σχεδίαση και ανάπτυξη από την εταιρεία SCS Computer Lab

Εκδήλωση Διεθνούς Ημέρας Νοσηλευτών / Μαιών 2007

Για την βέλτιστη κοινωνική και ψυχολογική ευημερία απαιτούνται, μεταξύ άλλων:
 · Στοιχεία που ταιριάζουν στα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες του ατόμου.
 · Κοινωνική υποστήριξη από τους συναδέλφους και τη διοίκηση, πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης.
 · Αυτονομία και έλεγχος στον προγραμματισμό και
 · Ισορροπία μεταξύ παρεχομένων υπηρεσιών και αμοιβής.
Επαγγελματική Ικανοποίηση
Η Επαγγελματική Ικανοποίηση σχετίζεται με το πώς αισθάνονται οι νοσηλευτές για την εργασιακή τους ζωή. Μια μελέτη των Weisman και Nathanson (1985) ανέφερε ότι το επίπεδο Επαγγελματικής Ικανοποίησης του νοσηλευτικού προσωπικού ήταν ο καθοριστικός παράγοντας για το συνολικό επίπεδο ικανοποίησης των χρηστών των υπηρεσιών υγείας.
Η απόδοση του προσωπικού εξαρτάται από το επίπεδο κινήτρων. Ωστόσο, τα κίνητρα επηρεάζουν μόνο τις πτυχές της απόδοσης, οι οποίες μπορούν να ελεγχθούν από τους εργαζόμενους προσωπικά. Η απόδοση όμως εξαρτάται και από τη δομή του οργανισμού και από το περιβάλλον.
Εκτιμήσεις για τη στελέχωση
Ένας σημαντικός ορισμός της στελέχωσης, τη συνδέει με τον αριθμό και το είδος του προσωπικού που απαιτείται για την παροχή φροντίδας στον ασθενή (Giovanetti 1978 όπως αναφέρεται στον McGillis Hall 2005). Διάφοροι συγγραφείς έχουν συνειδητοποιήσει ότι η στελέχωση βρίσκεται υπεράνω αριθμών και έχουν συμπεριλάβει και άλλες μεταβλητές οι οποίες επηρεάζουν την κάλυψη των ασθενών και την παροχή της ασφαλούς φροντίδας.  Αυτές οι μεταβλητές συμπεριλαμβάνουν το  φόρτο εργασίας, το εργασιακό περιβάλλον, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των δαπανών, την πολυπλοκότητα του ασθενούς και το επίπεδο ικανοτήτων του νοσηλευτικού προσωπικού.
Συνδυασμός του Προσωπικού
Οι περισσότερες μελέτες καταδεικνύουν ότι όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο εκπαίδευσης των νοσηλευτών, τόσο καλύτερη είναι η έκβαση της υγείας των ασθενών.
 ·  Οι Blegen, Goode και Reed (1998) βρήκαν ότι αυξημένα ποσοστά συνδυασμού καλά καταρτισμένων νοσηλευτών, οδηγούν σε περιορισμό των σφαλμάτων στη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, σε λιγότερες κατακλίσεις και σε υψηλότερη ικανοποίηση των ασθενών.
Σε έρευνα σε 11 Αμερικάνικες πολιτείες, που διεξήχθη με χρήση στοιχείων του 1997 και αφορούσε 799 νοσοκομεία, μελετήθηκαν σχεδόν 6 εκατομμύρια παθολογικοί ασθενείς και πέραν του ενός εκατομμυρίου χειρουργικοί ασθενείς.
Η έρευνα (Needleman 2002) έχει αποδείξει ότι υπάρχει ακλόνητη σχέση μεταξύ χαμηλών επιπέδων στελέχωσης νοσηλευτών και υψηλής συχνότητας επιπλοκών και θανάτων ανάμεσα στους ασθενείς.
Οι ασθενείς σε υποστελεχωμένα νοσηλευτήρια είχαν μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την έρευνα, ανάμεσα στους παθολογικούς ασθενείς, η μεγαλύτερη αναλογία φροντίδας από νοσηλευτές (σε ώρες κατά ημέρα) συνδέεται με μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο καθώς και μικρότερη συχνότητα επιπλοκών όπως ουρολοιμώξεις, πνευμονία, καταπληξία, καρδιακή ανακοπή και αιμορραγία του πεπτικού.
Αναλογίες Nοσηλευτών: ασθενών
Με γνώμονα πάντοτε τη ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας υγείας, επιμένουμε στη σωστή στελέχωση των νοσηλευτηρίων με επαγγελματίες υγείας, που κατέχουν προσόντα με βάση πρότυπα όπως καθορίζονται στις Ευρωπαϊκές οδηγίες (77/453 ΕΕC, 77/454 EEC, 80/154 EEC, 80/155 EEC και 2001/19 EC, 2005/36 EC).
Με το κεφαλαιώδες ζήτημα της αναλογίας ασθενών : νοσηλευτών, έχουν ασχοληθεί διάφοροι οργανισμοί και έχουν διεξαχθεί αρκετές μελέτες. Γι’ αυτό, προτού ληφθούν αποφάσεις για τροποποιήσεις είτε της κείμενης νομοθεσίας είτε σχεδίων υπηρεσίας είτε άλλων κανονισμών υποδεικνύουμε την αναγκαιότητα για μελέτη των εισηγήσεων που έχουν καταρτιστεί από Διεθνείς Οργανισμούς όπως π.χ:
Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (World Health Organization, 1998, Workload indicators of Staffing need (WISN): a manual for implementation, WHO/HRB/98.2, Geneva, Switzerland) Το Διεθνές Συμβούλιο Νοσηλευτών (International Council of Nurses, 2004), The Global Shortage of Registered nurses: An overview of Issues and Actions, Geneva) Switzerland) και μελέτες που έχουν γίνει από ειδικούς: (Pilcher, T. et al, 2001, Nurse-patient ratios in critical care, Nursing in Critical Care, vol 6, No 2, 59-630). (Nurse-to-Patient Ratios: Research and Reality, March 2005, Massachusetts Health Policy Forum, Boston, USA).
Ομαδική εργασία
Η συνεργασία με τους υπόλοιπους επαγγελματίες υγείας είναι επίσης σημαντική. Υπάρχει πληθώρα ερευνών που έχουν διενεργηθεί σχετικά με την επιβλαβή και ανταγωνιστική σχέση η οποία συχνά υπάρχει ανάμεσα στους ιατρούς και τους νοσηλευτές. Σε ένα εχθρικό ή αυστηρά ιεραρχικό περιβάλλον, οι νοσηλευτές μπορεί να φαίνονται φοβισμένοι να αμφισβητήσουν γραπτές ή προφορικές οδηγίες, που αποτελούν λάθη ή δείγματα κακής επικοινωνίας (Institute of Medicine 2000).
Φόρτος εργασίας
Ο μεγάλος φόρτος εργασίας συμβάλει στην εργασιακή ένταση και σε αύξηση των δαπανών για την υγεία, σε βάθος χρόνου. (O’Brien-Pallas, Thomson, Alshis and Bruce, 2001). 
Μεγάλο τμήμα της νοσηλευτικής εργασίας δεν προσδιορίζεται από τα σύγχρονα εργαλεία μέτρησης του φόρτου εργασίας, και δυστυχώς η προσπάθεια των νοσηλευτών και η εξειδίκευση δεν αναγνωρίζονται, δεν μετρώνται και δεν ανταμείβονται επαρκώς (ICN 2004).
Βία στον εργασιακό χώρο  
Οι μελέτες του Κοινού Προγράμματος (ILO / ICN / WHO / PSI) επιβεβαιώνουν ότι η βία στο χώρο εργασίας, στον τομέα της υγείας, αποτελεί έναν παγκόσμιο επαγγελματικό παράγοντα κινδύνου που αυξάνει την ανησυχία για τη δημόσια υγεία και τη καταπάτηση των ανθρώπινων και εργατικών δικαιωμάτων. Μελέτες υποθέσεων σε διάφορες χώρες (Αυστραλία, Βραζιλία, Βουλγαρία, Λίβανος, Πορτογαλία, Νότια Αφρική και Ταϊλάνδη) επισημαίνουν ευπάθεια των επαγγελματιών υγείας και ιδιαίτερα του προσωπικού των ασθενοφόρων.
Χαρακτηριστικά του οργανωτικού κλίματος
Πολλά χαρακτηριστικά των χώρων εργασίας μπορούν να συσχετιστούν με το οργανωτικό κλίμα. Συναφή προς το Υποστηρικτικό Περιβάλλον Εργασίας είναι:
Κλίμα ασφάλειας για τους νοσηλευτές και τους ασθενείς, Κλίμα οργανωτικής υποστήριξης για τη δια βίου μάθηση και Κλίμα ηγεσίας (Al - Shammari 1992).
Κλίμα Ασφάλειας
Το ασφαλές περιβάλλον εργασίας αποτελεί έναν παγκοσμίως αποδεκτό όρο, ο οποίος συχνά χρησιμοποιείται σε συνάρτηση με την κουλτούρα ως προς την ασφάλεια, με μικρή ή και καθόλου διαφοροποίηση (Cox & Flin 1998, Mearns & Flin 1999). Παρά την πληθώρα των ορισμών, μια ανασκόπηση διάφορων αναφορών καταδεικνύει τουλάχιστον πέντε καθολικώς αποδεκτές συνιστώσες ή δείκτες σε θέματα ασφάλειας (Wiegmann, Zhang, von Thaden, Sharnam & Mitchell 2002): η δέσμευση του οργανισμού απέναντι στον εργαζόμενο, η συμμετοχή της διοίκησης, η ενδυνάμωση των εργαζομένων, τα συστήματα αμοιβής και τα συστήματα αναφοράς.
Κλίμα εκπαίδευσης
Το κλίμα εκπαίδευσης θέτει τη βάση για ένα θετικό και ασφαλές περιβάλλον εργασίας. Όταν οι οργανισμοί ενθαρρύνουν τη δια βίου μάθηση, υποστηρίζοντας την επαγγελματική ανάπτυξη και την αμοιβαία ανταλλαγή γνώσης, τότε καθίστανται εκπαιδευτικοί οργανισμοί. Σε ένα κλίμα συνεχούς μάθησης, οι εργοδότες κατανοούν τη σπουδαιότητα της επένδυσης χρόνου, προσπάθειας και πόρων, ώστε να ενισχύσουν την πρακτική και να βελτιώσουν τη γνώση, τις ικανότητες και την κρίση των εργαζομένων.
Κλίμα Ηγεσίας
Η ηγεσία είναι σημαντική και θέτει το στίγμα ενός οργανισμού (Al Shammari 1992). Οι ηγέτες παρέχουν το όραμα για τους αντικειμενικούς στόχους του οργανισμού και το διάγραμμα δράσης προς επίτευξη τους.
Μελέτες δείχνουν ότι οι καλοί ηγέτες της νοσηλευτικής υπηρεσίας μπορούν να αυξήσουν την ομαδική συνοχή και να εξουδετερώσουν το επαγγελματικό άγχος (Leveck & Jones 1996).
Η καλή ηγεσία, στο σύνολο της οργάνωσης, απαιτεί την κατανομή των πόρων, έτσι ώστε να παρέχεται στους διοικούντες η εκπαίδευση, ο χρόνος, τα κίνητρα και οι λοιπές διευκολύνσεις που είναι απαραίτητες για την έναρξη και την υποστήριξη των βελτιώσεων σε όλους τους τομείς (Lowe 2004).
Ο ρόλος των Εθνικών Νοσηλευτικών Φορέων
Οι εθνικοί φορείς της νοσηλευτικής διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην άσκηση πίεσης επί των κυβερνήσεων, σε ό,τι αφορά στη σπουδαιότητα των κανονισμών της εργασίας και της υγείας. Ο ΠΑΣΥΝΜ ως επαγγελματικός φορέας των νοσηλευτών υποδεικνύει ότι: 
 ·   Οι υπάρχουσες τοπικές και εθνικές πολιτικές θα πρέπει να εστιάζονται στις συνθήκες εργασίας.
 ·   Υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στην ασφάλεια του ασθενούς και τα υποστηρικτικά περιβάλλοντα εργασίας.
 ·   Πρέπει να ενθαρρυνθεί η κινητοποίηση των νοσηλευτών και η ερευνητική τους δραστηριότητα.
 ·   Χρειάζεται να καθοριστούν αποτελεσματικές διαδικασίες για την αγορά και τη συντήρηση ασφαλούς εξοπλισμού και μηχανισμών διάθεσης αποβλήτων στις δομές φροντίδας υγείας (π.χ. απόρριψη βελόνων).
 ·    Είναι απαραίτητο να ενσωματωθούν οι πρωτοβουλίες για υγιές εργασιακό περιβάλλον στα ήδη υπάρχοντα σχέδια των ανθρώπινων πόρων.
Αξιολόγηση των υφισταμένων συνθηκών 
Για αξιολόγηση των υφισταμένων συνθηκών στο εργασιακό περιβάλλον με σκοπό και προοπτική τη βελτίωση τους χρειάζεται πρωτίστως να απαντηθούν διάφορα ερωτήματα όπως π.χ:
 ·   Χρηματοδοτεί η κυβέρνηση την ερευνητική δραστηριότητα για το εργασιακό περιβάλλον;
 ·   Υποστηρίζει η κυβερνητική πολιτική το νοσηλευτικό δυναμικό προκειμένου αυτό να διατηρήσει και να βελτιώσει το επαγγελματικό του κύρος;
 ·   Επενδύει η κυβέρνηση στην υγεία και στο περιβάλλον εργασίας;
 ·   Υπάρχουν πολιτικές οι οποίες εξετάζουν τους κινδύνους που αφορούν στην υγιεινή της εργασίας και προάγουν τα ασφαλή εργασιακά περιβάλλοντα;
   - ελέγχεται η εφαρμογή των εν λόγω πολιτικών ;
   - αναθεωρούνται και επανεξετάζονται τακτικά οι πολιτικές όπως απαιτείται;
 ·   Υπάρχει πολιτική, η οποία να δίνει στους νοσηλευτές τον έλεγχο επί του σχεδιασμού και του ελέγχου της πρακτικής στο χώρο εργασίας τους;
 ·   Συμμετέχει το προσωπικό στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων του οργανισμού;
 ·   Υπάρχουν κίνητρα για τους νοσηλευτές που επιδεικνύουν ισχυρές δεξιότητες επικοινωνίας στο χώρο εργασίας;
 ·   Υπάρχει επάρκεια υποστήριξης φυσικής και υλικής (εξοπλισμός) η οποία διασφαλίζει την ασφάλεια στον εργασιακό χώρο;
Στρατηγικές για την Ανάπτυξη Υποστηρικτικού Περιβάλλοντος Εργασίας
Ως ΠΑΣΥΝΜ υποστηρίζουμε ότι για να προωθηθεί η ανάπτυξη υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος θα πρέπει να υπάρχει:
 ·    Συνεχής προώθηση του νοσηλευτικού έργου.
 ·    Καθορισμός του πεδίου της νοσηλευτικής πρακτικής, έτσι ώστε οι νοσηλευτές, άλλοι επιστήμονες και οι πολίτες να είναι ενήμεροι για τις εξελίξεις στο επάγγελμα.
 ·    Κατοχύρωση της ασφαλείας στο περιβάλλον εργασίας.
 ·    Υποστήριξη της ερευνητικής δραστηριότητας.
 ·    Επιβράβευση δραστηριοτήτων φροντίδας υγείας οι οποίες καταδεικνύουν την αποτελεσματικότητα του υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος, μέσα από πρωτοβουλίες πρόσληψης και διατήρησης των νοσηλευτών.
Εξαγγελίες του ICN για υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα στη φροντίδα του ασθενή
"Στόχος του αιτήματος του ΔΣΝ για υποστηρικτικά περιβάλλοντα εργασίας είναι η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών Υγείας μέσω εργασιακού περιβάλλοντος που υποστηρίζει τη μέγιστη απόδοση" δήλωσε η Hiroko Minami, πρόεδρος του ICN. "Πιστεύουμε ότι οι ασθενείς και το κοινό δικαιούνται ψηλά επίπεδα φροντίδας μέσω της απόδοσης των νοσηλευτών και των λοιπών επαγγελματιών υγείας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο στα πλαίσια ενός εργασιακού περιβάλλοντος που ενθαρρύνει και υποστηρίζει ένα καλά προετοιμασμένο δυναμικό, με ανάλογη παρακίνηση. 
Η βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας του ασθενούς, μέσω της βελτίωσης της νοσηλευτικής και των παρεχόμενων υπηρεσιών και μέσω της προώθησης των δραστηριοτήτων για υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον αποτελεί τον κύριο στόχο (Διεθνές Κέντρο Ανθρωπίνων Πόρων στη Νοσηλευτική (ICHRN).

 

Ιωάννης Λεοντίου
Πρόεδρος
Μάιος 2007

Εισαγωγή

User Name

Password

Lost Password & Log-In Help